शिक्षा र ज्ञान को कमि को कारण मगर जाति हरू सामाजिक र आर्थिक रुपले कमजोर त छदैछन् आफ्नो जात र थर समेत ठाहा नपाउने भैसकेका छन्।
अर्को महत्वपूर्ण कुरा मगर हरूको कुनैपनि प्रकारको लिखित डकुमेन्ट र ऐतिहासिक प्रमाण हरू नहुनु हो।
तेसैले अब सबै मिलेर यसलाई डकुमेन्टेसन गर्न आवसेक छ।
मगर को थर भित्र को एक काम्मु थर को बारे मा पनि अनुसन्धान गर्नु पर्ने देखिन्छ,पाल्पा जिल्ला रम्भा गाउँपालिका ताहु इस्थित ” काम्मु डि ” काम्मु पानि जुन अर्याभन्ज्याङ रामपुर सडक को बिच मा पर्दछ। एस खाने पनि को मुल काम्मु मगर लामा ले बाड हानी निकालेको हो भन्ने एहाका नेवार,छेत्री तथा मगर समुदायेले बिस्वस गर्छन।ताहु देखि 2 कि.मि पर काम्मु मगर हरुको ठूलो बस्ती छ जहाँ गोलो आकार को घर हरु मात्र देख्न पाइन्छ।काम्मु मगर हरु को प्राए पुर्खेउली घर गोलो नै पैन्चा अन्न्री भुभाग मा पनि,एसले मगर हरु किरात सङ जोद्छ र एक मगर को साचो ईतिहास हो। एस प्रती ध्यन जावोस।
१) हामी जर्गा मगर हौ । जर्गा दुई प्रकारका देखिएका छन् १) ढिकी जर्गा २) लाम्टाङ्गे जर्गा ।
२) मैले अध्ययन गर्दा र प्रकाशित पुस्तकहरुमा जर्गा भेटिदैन जर्घा लेखिएको हुन्छ ।
३) मकवानपुर तथा काभ्रेका जर्गा हरुले थापा लेख्छन् । आले , राना भित्र जर्गा भेटिएका छैनन् हाम्रो तिर ।
४) यी कुराहरु मैले बिगतमा पनि सल्लाह सुझाब पठाको थिए तर समाबेश गरिएन वा चाहानु भएन ।
५) यहाँ हरुले गर्नु भएको अध्ययन अपुरो लाग्यो मलाइ , त्यसैले जर्गा मगर समाबेश होस भन्ने सुझाब मेरो । धन्यबाद ।
खेमराज जर्गा मगर मकवानपुर
नेपाल मगर सघ दितिय उपाध्यक्ष
बागमती प्रदेश ।
हामी भन्दारी मगर हौ हामीलाई नौथर अर्थात छोटा मगर पनि भनिन्छ तर यहाँ कहि कतै हामीलाई मगरमा राखिएको छैन यस्मा हाम्रो गुनासो छ हामी बाहुन छेत्रीबाट पनि हेपिएका छौ स्वयं आफ्नै जातिले पनि हामीलाई हाम्रो अस्तित्व नस्विकारेर हेपिनुपरेको छ।अबको मगर जातिको मुलथर मस्यौदा प्रतिबेदनमा हाम्रो थरलाई पनि मगर जातिमा समाबेश गरि पुस्तक प्रकाशित होस् भन्ने सुझाव दिन चाहान्छु।
रेशम सलामी मगर (कर्णाली प्रदेश, सुर्खेत; पन्चपुरी-७, छाप्रे)
नेपालको आदिवासी जनजाति मध्येको पहिलो जाती मगर जाती हो! यस मगर जातिको थर थोरै र त्यहीँ थर भित्र थुप्रै उपथर रहेको भन्ने मोटामोटी बुझेको छु!। आफू पनि मगर भएर मगर पहिचानसँगका हरेक गुणहरु हराउँदै र पुस्तान्तरण नभएकोमा दु:ख महसुस हुन्छ!। तसर्थ म आफू पनि पहिचान सम्बन्धि सूक्ष्म अध्यन र खोज गर्न अनवरत प्रेरित छु!। म चाहिँ मगर जाती समुदाय भित्रको एक सलामी मगर हुँ!। हाम्रो पुर्खा कहाँ कुन भन्ने बारेमा आधिकारिक कुनै तथ्य प्राप्त नभएकोले अग्रज पुर्वजहरुलाई सोधपुछ गर्दा गण्डक आसपास क्षेत्रबाट मध्यपश्चिम क्षेत्र अन्तर्गतको दैलेख आएर बसेको भन्ने पाइन्छ!। अनि त्यहीँ देखि भाईहरु छुटेर यत्रतत्र छरिएको भन्ने सुन्दछु!। मैंले सुनेको “सात सलामी, बाह्र दर्लामी या सात दर्लामी, बाह्र सलामी” भनेर भन्छ्न भन्ने कताकति यस्तै भाष्य सुनेको छु!। मैंले सलामी कुन थरको उपथर हो भनेर पनि धेरै मगर इतिहास सम्बन्धि किताबहरु अध्यन गरें त्यस्तो लिखित केही तथ्य भेट्न सकिन अहिले सलामीहरु ,सुर्खेत र दैलेख जिल्लामा अत्यधिक रूपमा बसोबास रहेको र, अछाम, कैलाली र बागलुङ जिल्ला सँगसँगै बुटवल तिर पनि बसोबास गरिरहनु भएको बुझ्न पाएको छु!। तर सलामी सलामी भित्र छोरी चेली चलेको, मर्दापर्दा जुठो नलाग्ने जस्ता गतिविधि क्रियाकलाप स्पष्ट देखिन्छ!। यो परिवार ठूलो भएर हो वा गोत्र फरक भएर हो या त अन्य केही कारण हो, त्यो विषयमा म प्रष्ट छैन!। म आफैंले यस बिषयमा सुक्ष्म अध्यन अनुसन्धान खोज गर्ने सोचमा त छु नै!! तर यस विषयमा मगर संघ केन्द्रिय समितिले केही अध्यन गरि थोरै सहज वातावरण मिलाइदिनु हुन अनुरोध गर्दछु!।। अनि अब कुनै इतिहासकालिन किताब मुद्रित गर्दैगर्दा अल्लि गहिरो अध्यन सहितको किताब निस्कियोस!।शुभकामना!! अब हाम्रो पुस्ताले गहिरो अध्यन गरि महत्त्वपूर्ण तथ्यहरुको hard copy र soft copy डकुमेन्टेशन गर्न जरुरी छ!।।
अनि मेरो भ्रमलाई यथासक्य सम्बोधन गरियोस्!! सलामी कुन थरको उपथर हो, लेखियोस!! एउटा आधिकारिक स्रोत हेर्न पढ्न र बुझ्न पाइयोस् अपेक्षा गर्दछु!।
मगर हुनुमा लाज,डर हैन,गौरव महसुस गर्नुपर्छ।????????????
हामी पुर्वको धनकुटा जिल्लामा वसोवास गर्ने आले मगरहरुको उपथर “द्रुङचुङ” आले भनेर आफुलाई भन्दछौ तर यस लिस्टमा ठ्यक्कै “द्रुङचुङ” भनेर आले मगरहरुको लिस्टमा भेटिन ।
धनकुटा जिल्ला को छथर गाउँपालिका वडा नम्बर २ मा बसोबास करिब 300 जना थापा मगर मुल थर को बाजीम्पाक मगर सहायक थर छुटेको छ,मैले अध्यक्षलाई व्यक्तिगत इमेल पठाएँ मैले अनलाइन फारम भरें तर अझै डाटामा छैन, किन लापरबही गर्दै हुनुहुन्छ?
बाग्लुङ धोरपातन (मैजे भुजी नौथर इलका) गादिखोला मा भुरे ताकुरे राजा पालामा राजगद्दी चदेको र गादी खोला नाम बसेको जुन आज हामी मगर भएर पनि हामिले मगर हो भन्दा पनि हमिलाइ आल्गाइयो। हामी भन्दारी, अदै ,काएत,कथेर,थापा ,खर्का लगत आन्या लोप भैसकेको थरहरुलाइ कुनै पनि जनगणना सामेल गरेन ।हामिलाइ भुरेराजाको पाला घर बनाउदा नाम राखेको रे। हाम्रो इतिहास सपोइ मातो मिलाइयो ।पतेर कसैले लगदैन भने म पुर्खा ले गादेको धन सप्ती देखाउन सक्छु ।जुन बेला लादाइ भयो जब मेरो पुर्खा हारो ज्यान बचाउनकै लागि ।सम्पती गादेको छ। नत ती।चिज निकाल्न मिल्छ।सपोइ मतोले खाछ। ल पधेमा गरो नमानु होला हाम्रो थर हरु समाबेस गर्दे राम्रो हुन्थो। धन्र
शिक्षा र ज्ञान को कमि को कारण मगर जाति हरू सामाजिक र आर्थिक रुपले कमजोर त छदैछन् आफ्नो जात र थर समेत ठाहा नपाउने भैसकेका छन्।
अर्को महत्वपूर्ण कुरा मगर हरूको कुनैपनि प्रकारको लिखित डकुमेन्ट र ऐतिहासिक प्रमाण हरू नहुनु हो।
तेसैले अब सबै मिलेर यसलाई डकुमेन्टेसन गर्न आवसेक छ।
पाल्पामा रहेका थापा थर अन्तरगतका काम्मु,काङ्मु उपथर पनि छुटेकोो पाईयो ।
Thapa mul thar ko upthar Bajimpak chhuteko cha yo rakhhi dinu hun anurodh chha
interest
Good
मगर को थर भित्र को एक काम्मु थर को बारे मा पनि अनुसन्धान गर्नु पर्ने देखिन्छ,पाल्पा जिल्ला रम्भा गाउँपालिका ताहु इस्थित ” काम्मु डि ” काम्मु पानि जुन अर्याभन्ज्याङ रामपुर सडक को बिच मा पर्दछ। एस खाने पनि को मुल काम्मु मगर लामा ले बाड हानी निकालेको हो भन्ने एहाका नेवार,छेत्री तथा मगर समुदायेले बिस्वस गर्छन।ताहु देखि 2 कि.मि पर काम्मु मगर हरुको ठूलो बस्ती छ जहाँ गोलो आकार को घर हरु मात्र देख्न पाइन्छ।काम्मु मगर हरु को प्राए पुर्खेउली घर गोलो नै पैन्चा अन्न्री भुभाग मा पनि,एसले मगर हरु किरात सङ जोद्छ र एक मगर को साचो ईतिहास हो। एस प्रती ध्यन जावोस।
पाङमी आले मगर
यहाँ धनकुटा मा दुई खाले पाङ्मि अाले छौ एक थरि कुल पुच्छन देवालि गर्छन अर्को थरि कुल पुच्दैनन्
पेमी थापा मगर
१) हामी जर्गा मगर हौ । जर्गा दुई प्रकारका देखिएका छन् १) ढिकी जर्गा २) लाम्टाङ्गे जर्गा ।
२) मैले अध्ययन गर्दा र प्रकाशित पुस्तकहरुमा जर्गा भेटिदैन जर्घा लेखिएको हुन्छ ।
३) मकवानपुर तथा काभ्रेका जर्गा हरुले थापा लेख्छन् । आले , राना भित्र जर्गा भेटिएका छैनन् हाम्रो तिर ।
४) यी कुराहरु मैले बिगतमा पनि सल्लाह सुझाब पठाको थिए तर समाबेश गरिएन वा चाहानु भएन ।
५) यहाँ हरुले गर्नु भएको अध्ययन अपुरो लाग्यो मलाइ , त्यसैले जर्गा मगर समाबेश होस भन्ने सुझाब मेरो । धन्यबाद ।
खेमराज जर्गा मगर मकवानपुर
नेपाल मगर सघ दितिय उपाध्यक्ष
बागमती प्रदेश ।
थापा थर अन्तरगत रहेको काम्मु,काङ्मु थर पनि छुटेको देखियो ।
हामी भन्दारी मगर हौ हामीलाई नौथर अर्थात छोटा मगर पनि भनिन्छ तर यहाँ कहि कतै हामीलाई मगरमा राखिएको छैन यस्मा हाम्रो गुनासो छ हामी बाहुन छेत्रीबाट पनि हेपिएका छौ स्वयं आफ्नै जातिले पनि हामीलाई हाम्रो अस्तित्व नस्विकारेर हेपिनुपरेको छ।अबको मगर जातिको मुलथर मस्यौदा प्रतिबेदनमा हाम्रो थरलाई पनि मगर जातिमा समाबेश गरि पुस्तक प्रकाशित होस् भन्ने सुझाव दिन चाहान्छु।
नेपालको आदिवासी जनजाति मध्येको पहिलो जाती मगर जाती हो! यस मगर जातिको थर थोरै र त्यहीँ थर भित्र थुप्रै उपथर रहेको भन्ने मोटामोटी बुझेको छु!। आफू पनि मगर भएर मगर पहिचानसँगका हरेक गुणहरु हराउँदै र पुस्तान्तरण नभएकोमा दु:ख महसुस हुन्छ!। तसर्थ म आफू पनि पहिचान सम्बन्धि सूक्ष्म अध्यन र खोज गर्न अनवरत प्रेरित छु!। म चाहिँ मगर जाती समुदाय भित्रको एक सलामी मगर हुँ!। हाम्रो पुर्खा कहाँ कुन भन्ने बारेमा आधिकारिक कुनै तथ्य प्राप्त नभएकोले अग्रज पुर्वजहरुलाई सोधपुछ गर्दा गण्डक आसपास क्षेत्रबाट मध्यपश्चिम क्षेत्र अन्तर्गतको दैलेख आएर बसेको भन्ने पाइन्छ!। अनि त्यहीँ देखि भाईहरु छुटेर यत्रतत्र छरिएको भन्ने सुन्दछु!। मैंले सुनेको “सात सलामी, बाह्र दर्लामी या सात दर्लामी, बाह्र सलामी” भनेर भन्छ्न भन्ने कताकति यस्तै भाष्य सुनेको छु!। मैंले सलामी कुन थरको उपथर हो भनेर पनि धेरै मगर इतिहास सम्बन्धि किताबहरु अध्यन गरें त्यस्तो लिखित केही तथ्य भेट्न सकिन अहिले सलामीहरु ,सुर्खेत र दैलेख जिल्लामा अत्यधिक रूपमा बसोबास रहेको र, अछाम, कैलाली र बागलुङ जिल्ला सँगसँगै बुटवल तिर पनि बसोबास गरिरहनु भएको बुझ्न पाएको छु!। तर सलामी सलामी भित्र छोरी चेली चलेको, मर्दापर्दा जुठो नलाग्ने जस्ता गतिविधि क्रियाकलाप स्पष्ट देखिन्छ!। यो परिवार ठूलो भएर हो वा गोत्र फरक भएर हो या त अन्य केही कारण हो, त्यो विषयमा म प्रष्ट छैन!। म आफैंले यस बिषयमा सुक्ष्म अध्यन अनुसन्धान खोज गर्ने सोचमा त छु नै!! तर यस विषयमा मगर संघ केन्द्रिय समितिले केही अध्यन गरि थोरै सहज वातावरण मिलाइदिनु हुन अनुरोध गर्दछु!।। अनि अब कुनै इतिहासकालिन किताब मुद्रित गर्दैगर्दा अल्लि गहिरो अध्यन सहितको किताब निस्कियोस!।शुभकामना!! अब हाम्रो पुस्ताले गहिरो अध्यन गरि महत्त्वपूर्ण तथ्यहरुको hard copy र soft copy डकुमेन्टेशन गर्न जरुरी छ!।।
अनि मेरो भ्रमलाई यथासक्य सम्बोधन गरियोस्!! सलामी कुन थरको उपथर हो, लेखियोस!! एउटा आधिकारिक स्रोत हेर्न पढ्न र बुझ्न पाइयोस् अपेक्षा गर्दछु!।
मगर हुनुमा लाज,डर हैन,गौरव महसुस गर्नुपर्छ।????????????
हामी बागलुङ जिल्ला जैमिनि नगरपालिकामा सप्लामी थापा रहेको जानकारी गराउँदछौं।
प्रतिवेदन हेरिएको छैन नहेरि कसरी भनौ ? सकिन्छ भने लिङ्क मेरो ईमेलमा पठाईदिन अनुरोध छ ।
प्रतिवेदन मस्यौदा हेर्न पाएको छैन मेरो ईमेलमा लिङ्क पठाईदिनु भए अाभारि हुने थिए
मलाइ जिल्ला प्रशासन ले मेरो नाम मनिस राना मात्र भएको को मगर न भएको ले जनजाति को सिफारिस मइले पाएन
म मगर भएर नि सिफारिस पाएन अब के गर्नु पर्छ
हामी पुर्वको धनकुटा जिल्लामा वसोवास गर्ने आले मगरहरुको उपथर “द्रुङचुङ” आले भनेर आफुलाई भन्दछौ तर यस लिस्टमा ठ्यक्कै “द्रुङचुङ” भनेर आले मगरहरुको लिस्टमा भेटिन ।
धनकुटा जिल्ला को छथर गाउँपालिका वडा नम्बर २ मा बसोबास करिब 300 जना थापा मगर मुल थर को बाजीम्पाक मगर सहायक थर छुटेको छ,मैले अध्यक्षलाई व्यक्तिगत इमेल पठाएँ मैले अनलाइन फारम भरें तर अझै डाटामा छैन, किन लापरबही गर्दै हुनुहुन्छ?
Can I get report in my email please: bishnumagar666@gmail.com
बाग्लुङ धोरपातन (मैजे भुजी नौथर इलका) गादिखोला मा भुरे ताकुरे राजा पालामा राजगद्दी चदेको र गादी खोला नाम बसेको जुन आज हामी मगर भएर पनि हामिले मगर हो भन्दा पनि हमिलाइ आल्गाइयो। हामी भन्दारी, अदै ,काएत,कथेर,थापा ,खर्का लगत आन्या लोप भैसकेको थरहरुलाइ कुनै पनि जनगणना सामेल गरेन ।हामिलाइ भुरेराजाको पाला घर बनाउदा नाम राखेको रे। हाम्रो इतिहास सपोइ मातो मिलाइयो ।पतेर कसैले लगदैन भने म पुर्खा ले गादेको धन सप्ती देखाउन सक्छु ।जुन बेला लादाइ भयो जब मेरो पुर्खा हारो ज्यान बचाउनकै लागि ।सम्पती गादेको छ। नत ती।चिज निकाल्न मिल्छ।सपोइ मतोले खाछ। ल पधेमा गरो नमानु होला हाम्रो थर हरु समाबेस गर्दे राम्रो हुन्थो। धन्र